ویژگی تاریخی

وجه تسمیه:

جهرم یا گهرم،به معنی محل گرم،شهری که بنای آن را به بهمن،به فرزند اسفندیار؛پادشاه اساطیری ایران نسبت می دهند. به روایت محققان و مورخان،چهارسده پیش از میلاد مسیح،به دست اردشیر اول،پنجمین پادشاه هخامنشی بنا گردید.

کهن ترین مآخذی که از شهرجهرم نام میبرد،کتاب المسالک و الممالک ابن خردادبه میباشد که در سال 232 هجری قمری تالیف شده است.وی مینویسد،«و روستاهای دارابگرد و کزوم و جهرم و نی ریز و بستجان و ابجرد»و پس از این اثر،نام جهرم در تمام منابع جغرافیایی برده شده و توصیف هایی از آن به دست داده اند.

و فارسنامه ابن بلخی که بین سالهای 500 تا 510 هجری قمری نوشته شده،چنین آمده است«و جهرم و آن اعمال،بهمن بنا کرد»بهمن پادشاه اساطیری ایران است،اما بر اساس کتاب مجمل التواریخ و القصص که نویسنده ای گمنام است و در 520 هجری قمری نگاشته شده بهمن همان اردشیر اول(اردشیر دراز دست)است که 424پیش از میلادمسیح (ع)به پادشاهی رسید وتا 464 پیش از میلاد،پادشاهی کرده است.بنابراین،اگر نظرابن بلخی پذیرفته شود،شهر جهرم بین سالهای 424 تا 464 پیش از میلاد،ساخته شده است.

فردوسی در شاهنامه بزرگ خود ،چندین بار به ویژه در مورد مهرک نوشزاد،از جهرم نام برده است و سرانجام،بیان میدارد که در زمان هخامنشیان ،جهرم مرکز ولیعهد بوده است.بنابراین،هر ولیعهدی پیش از رسیدن به پادشاهی،در جهرم زندگی میکرده است.

بر ارساس منابع جغرافیایی جهرم در سده ی چهارم از روستا به قصبه و از قصبه به شهر تبدیل شده است اصطخری در مورد صنایع دستی جهرم در سال 340 هجری قمری در این سده و سده پنجم،به«جهرمی»،مشهور جهان بود ودر این زمینه،گلیم،جاجیم دراز،سجاده نماز وزلالی جهرم به همه جا صادر می شد. افسون بر اینها،در این دو سده و سده های بعد، صادرات جهرم شهرت خود را حفظ کرده وبر صادرات آن عطرهای روغنی نیز افزوده شده است.

همگی جغرافی نویسان همچون یاقوت حموی،ابن خردادبه، اصطخری،ابن حوقل،جهرم را به فتح«راء»نوشته اند وتنها در سیاحت نامه ی سیاحان اروپایی که در نیمه ی دوم سده دهم به ایران آمده اند. نام این شهر با تلفظ امروزی،یعنی به ضم «راء»دیده می شود.